3. Ünite: İlk Türk Devletleri

Orhun (Göktürk) Kitabelerinin Önemi Maddeler Halinde

ilk turk devletleri

Orhun Yazıtlarının Önemi İlk Türk alfabesi olan Göktürk alfabesi kullanılmıştır. İlk kez bu yazıtlarda Türk kelimesi millet adı olarak kullanılmıştır. Türk tarihinin ve edebiyatının bilinen ilk yazılı bel­geleridir. Kitabenin yazılmış olduğu alfabe çok geliş­miş bir alfabe olup, kullanılan dil, üslup ve anlatım bakımından mükemmel bir edebi dildir. Kitabelerde geçen “fakir milletin zenginleş­tirilmesi, açların doyurulması, çıplakların giydirilmesi” gibi sözler Türklerdeki sosyal ...

Devamını Oku

Orhun (Göktürk) Kitabelerinin Konusu Maddeler Halinde

ilk turk devletleri

Orhun (Göktürk) Kitabelerinin Konusu ■ Türk devlet anlayışı ■ Vatan millet sevgisi ■ Devlet adamlarının halka karşı sorumluluk­ları ■ Halkın devlete karşı görev ve sorumlulukları ■ Çinlilerin Türk devletlerini yıkmak için uyguladığı politikar ■ Göktürklerin esaret yıllarıve devlet kurmanın zorulukları ■ Geçmişteki olaylardan ders çıkarma ve geleceğe yönelik öğütler ■ Bağımsızlık anlayışı ve bağımsızlığın önemi ■ Türk beyleri ve kavimlerinin ...

Devamını Oku

Orhun (Göktürk) Kitabelerinin Özellikleri Maddeler Halinde

ilk turk devletleri

Orhun (Göktürk) Kitabelerinin Özellikleri Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk adına yazılmıştır. Kitabeleri yazan kişi Yolluğ Tigin’dir. (Tonyukuk kendi kitabesini kendisi yazmıştır.) Kitabeler 4 cephelidir. 3 cephesi Türkçe, bir cephesi Çincedir. Yazıtların varlığından ilk kez 13.yy.da İlhanlı dönemi tarihçisi Cüveyni “Tarih-i Cihan-Güşa” adlı eserinde bahsetmiştir. Kitabeleri İsveçli Strahlenberg bulmuş 1893’te Danimarkalı Wilhelm Thomsen okumuştur. Thomsen’in ilk okuduğu kelime “Tengri” kelimesidir. ...

Devamını Oku

Skolastik Düşünce ve Özellikleri

ilk turk devletleri

Skolastik Düşünce ve Özellikleri   Orta Çağ’da herşeyi İncil ve kilise ile ilişkilendirerek açıklayan düşünce sistemine skolastik düşünce denilmiştir. Skolastik düşünce, Orta Çağ’da Aristo metodunun teolojiye uygulanması sonucu ortaya çıkmıştır. Bu düşünce tarzının amacı; Katolik Kilisesi tarafından itibarlı tutulan düşüncelerin ve verdiği direktiflere uygun olarak Hristiyanlık dininin emir ve yasaklarının yayılmasını sağlamaktı. Orta Çağ Avrupası’nda bilim ve din beraber ele ...

Devamını Oku

Ortaçağ Avrupasında Kilise ve Papalık

ilk turk devletleri

Kilise ve Papalık M.S. III. ve IV. yüzyıllarda Avrupa’da önemli bir konuma sahip olan Roma İmparatorluğu, IV. yüzyılda Hristiyanlığı resmi din olarak kabul etmiştir. Hz. İsa’nın vekili olarak kabul edilen Papa, Roma’da oturuyordu. Kavimler Göçü’nden sonra Roma İmparatorluğu önce Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmış, 476’da Batı Roma İmparatorluğu yıkılmıştır. Roma’nın yıkılmasından sonra derebeylikler (feodalite) kurulunca siyasal idare parçalanmış ve ...

Devamını Oku

İlk Türk Devletlerinde Sanat

ilk turk devletleri

İlk Türk Devletlerinde Sanat Türklerin yaşam tarzı sanatlarına da yansımıştır. Göçebe hayat süren Türklerde sanat, genellikle küçük ve kolay taşınabilir eşyalardır. Örneğin; Altaylar, Orhun bölgesi ve Çin’in kuzeyindeki Ordos bölgesinde yapılan kazılarda kurganlardan (mezar) kemerler, kılıçlar, mızraklar, ipekli ve yünlü kumaşlar ile kadın süs eşyaları çıkarılmıştır. Türkler bu eşyalar üzerine pars, kurt, kuş, geyik ve at gibi hayvanların şekillerini işlemişlerdir. ...

Devamını Oku

İlk Türk Devletlerinde Bilim

ilk turk devletleri

İlk Türk Devletlerinde Bilim İlk Türk devletlerinden günümüze kadar ulaşan yazılı eser ve belge az olduğundan Türklerin bilim alanındaki çalışmaları hakkında fazla bilgi sahibi değiliz. Ancak, Türklerin Oniki Hayvanlı Türk Takvimi’ni yapmaları astronomi bilimiyle ilgilendiklerini göstermektedir. Uygurlar döneminde matbaada kitapların basılması, Çin ve Hint eserlerinin Türkçeye tercüme edilmesi Türklerin bilimsel ve kültürel çalışmalara önem verdiklerinin kanıtıdır. İlk Türk devletleri döneminde ...

Devamını Oku

İlk Türk Devletlerinde Edebiyat

ilk turk devletleri

İlk Türk Devletlerinde Edebiyat Türk dilinin edebiyat olarak ilk örnekleri sözlüdür. Bunlar destanlar, efsaneler, sagular, koşuklar, savlar ve halk türküleridir. Destan ve efsanelerde Türklerin düşünce ve inançları, gelenekleri, milli kahramanlıklarını anlatmaktadır. Orta Asya Türklerinde görülen en önemli destanlar; Sakaların Alper Tunga ve Şu, Hunların Oğuz Kağan, Göktürklerin Bozkurt, Türeyiş ve Ergenekon, Uygurların Türeyiş ve Göç, Kırgızların ise Manas destanlarıdır. Türk ...

Devamını Oku

İlk Türk Devletlerinde Yazı ve Dil Kısaca

ilk turk devletleri

İlk Türk Devletlerinde Yazı ve Dil Ural-Altay dil ailesinden olan Türkçe, tarih boyunca çeşitli alfabelerle yazı haline getirilmiştir. Türk yazısının geniş çaptaki ilk örneği Göktürk alfabesiyle yazılan VII. yüzyıldaki Orhun Yazıtları’dır. Ancak elimizde Türklerin yazıyı daha önceden bildiklerini ve kullandıklarını kanıtlayacak bilgiler vardır. Çünkü, gelişmiş bir devlet teşkilatının yazı olmadan yürütülmesi mümkün değildir. Esik Kurganı’ndaki ‘Altın Elbiseli Adam’ mezarında bulunan ...

Devamını Oku

İlk Türk Devletlerinde Ekonomik Yapı

ilk turk devletleri

İlk Türk Devletlerinde Ekonomi Orta Asya’nın iklimi ve yeryüzü şekilleri bölgede hayvancılığın gelişmesini sağlamıştır. Bu nedenle Türk ekonomisinin temeli hayvancılığa dayanıyordu. Elverişli bölgelerde tarım faaliyetleriyle uğraşılmıştır. Türkler arpa, buğday ve darı gibi tahılları yetiştirmişlerdir. Hunlara ve Göktürklere ait bulunan sulama kanalları ve saban demirleri Türklerin tarıma önem verdiklerini göstermektedir. Türkler yakın komşularıyla yoğun ticari ilişkilerde bulunmuşar, ticaret yaptıkları ülkelere canlı ...

Devamını Oku