5. Ünite: İlk Türk İslam Devletleri (10-13. Yüzyıllar)

İlk Türk-İslam Devletlerinde Bilim ve Sanat

türk-islam devletleri

İlk Türk-İslam Devletlerinde Bilim ve Sanat Türkler hem yetiştirdikleri bilim adamları hem de açtıkları bilim, kültür ve eğitim kurumlarıyla insanlık alemine büyük hizmetler yapmışlardır. Karahanlılardan itibaren Türk-İslâm hükümdarları bilim adamlarını, sanatkârları, edebiyatçıları desteklemişler ve çalışmalarına uygun ortamlar oluşturmuşlardır. Medreseler kuran Türk hükümdarları vakıflar kurarak medreslerin bütün ihtiyaçlarının karşılanmasına önem vermişlerdir. Bu medreselerde yetenekli öğrenciler okutularak devlet kademelerinde yönetici yapılmış, topluma ...

Devamını Oku

İkta Sisteminin Faydaları Maddeler Halinde

türk-islam devletleri

İkta Sisteminin Faydaları: 1- Devlet hazineden hiç para harcamadan asker yetiştirmiş olur. Devletin maaş yükü azalır. 2- Ülkedenin her yerinde (özellikle taşrada) devlet otoritesi sağlanır. 3- Üretimin devamlılığı sağlanır. (Tarlasını 3 yıl üst üste ekmeyen çiftçiden arazi geri alınırdı.) 4- Vergi toplamak kolaylaşır. 5-  Göçebe Türkmenlerin yerleşik hayata geçmesi sağlanmıştır.

Devamını Oku

İkta Sistemini Uygulayan Devletler

türk-islam devletleri

İkta Sistemini Uygulayan Devletler Tarihte ikta sistemini ilk uygulayan devlet Hititlerdir. İslam tarihinde ilk uygulayan ise Hz. Ömer’dir. Türk-İslam devletleri arasında ilk iktayı uygulayan Karahanlılardır. Türk-İslam devleti arasında ilk askeri ikta sistemi vezir Nizamülmülk tarafından Büyük Selçuklu Devleti’inde uygulanmaya başlamıştır. İkta sistemi Gazneliler, Eyyubiler, Memlukler, Atabeylikler, İlhanlılar, Büveyhoğulları, Harzemşahlar ve Anadolu Selçuklu Devleti’nde de uygulanmıştır. Osmanlı Devleti ikta sistemini mükemmelleştirerek ...

Devamını Oku

İkta Sistemi Nedir Kısaca

türk-islam devletleri

İkta Sistemi Büyük Selçuklu Devleti’nde ikta sistemi vezir Nizamül Mülk tarafından uygulamaya koyulmuştur. Gelirleri hizmet ve mal karşılığı olarak komutanlara, askerlere ve devlet memurlarına verilen topraklara ikta denir. İkta verilen kişilerin görev sürelerinin dolması üzerine iktaları da ellerinden alınırdı. İktaların faydaları şunlardır: – Toprak gelirleriyle memurların ve komutanların maaşları karşılanmış, iktalarda savaşa hazır askerler yetiştirilmiştir. – Üretim kontrol altına alınarak ...

Devamını Oku

Atabeylik Sistemi Nedir Kısaca

türk-islam devletleri

Atabeylik Sistemi   İslamiyet’ten önceki Türk devletlerinde uygulanan atabeylik sistemi, İslâmiyet’ten sonra kurulan Türk devletlerine de devam ettirilmiştir. Selçuklu şehzadelerini eğiten, iyi bir yönetici ve komutan olarak yetişmesini sağlayan bilgili, tecrübeli görevlilere “Atabey” denilmiştir. Atabeyler, bir yere yöneteci tayin edilen şehzadelerin yanına gönderilerek şehzadelere danışmanlık yaparlardı. Bu sistemle şehzadelerin iyi bir devlet adamı olarak yetiştirmesi sağlanmıştır.   Şehzadelerin yanında önemli ...

Devamını Oku

Türk İslâm Devletlerinde Hakimiyet Anlayışı

türk-islam devletleri

Türk İslâm Devletlerinde Hakimiyet Anlayışı   Türklerin hakimiyet anlayışına göre, tanrı yeryüzünü yönetme yetkisini (Kut) Türk hükümdarlarına vermiştir. Kut anlayışına göre, ülke toprakları hanedan üyelerinin ortak malı kabul edilmiştir. Bu sistem Türk devlerinde bazı olumsuz sonuçlar doğurmuştur. Çünkü bu sistem nedeniyle sık sık taht kavgaları çıkmış ve Türk devletleri kısa sürede parçalanmıştır. Türkler İslâmiyet’e girdikten sonra hakimiyet anlayışında bazı değişiklikler ...

Devamını Oku

Eyyubiler Devleti Hakkında Kısa Bilgi

türk-islam devletleri

Eyyûbiler Devleti (1174 – 1250) Fatımî Devleti’nin Haçlı Seferleri karşısında zayıflamasıyla Mısır’da iç karışıklıklar artmıştır. Bu durum karşısında Mısır ileri gelenleri Musul Atabeyi Nureddin Mahmut Zengi’den yardım istediler. Mahmut Zengi değerli komutanlarından Selâhaddin Eyyûbi, emrindeki Türk ordusu ile Fatımî Devleti’ne son vererek Eyyûbi Devleti’ni kurmuştur. Selâhaddin Eyyûbi kısa sürede Suriye, Lübnan ve Hicaz’ı kontrolü aldı. Haçlılara girdiği mücadeleler neticesinde Kudüs’teki ...

Devamını Oku

Büyük Selçukluların Türk-İslam Tarihindeki Önemi

türk-islam devletleri

Büyük Selçukluların Türk-İslam Tarihindeki Önemi -Anadolu’yu bir Türk yurdu haline getirmişlerdir. (Malazgirt Meydan Savaşı ve sonrası) -Büyük Türkmen kitlelerini Anadolu’ya yerleştirmişlerdir. -Abbasi halifeliğini Şii tehlikesinden korumuşlardır. (Tuğrul Bey’in Bağdat Seferi ile) -İslam dünyasının liderliğini yapmışlardır. -İslam dünyasını Haçlı Seferlerine karşı korumuşlardır. -Dünyanın ilk üniversitesi olan Nizamiye Medresesi’ni kurmuşlardır. -Celali takvimi Selçuklular döneminde yapılmış ve Selçuklu Sultanı Celaleddin Melikşah’a sunulmuştur.   ...

Devamını Oku

Büyük Selçuklu Devletinin Parçalanma Nedenleri

türk-islam devletleri

Büyük Selçuklu Devleti’nin Parçalanma Nedenleri Büyük Selçuklu devletinin yıkılmasında; – Hükümdar aile arasında taht kavgaları çıkması ve Selçuklu prenslerin ayaklanması – Devlete küstürülen Oğuzların ayaklanması – Şii Fatımilerin ve Bâtınilerin zararlı faaliyetleri – Haçlı seferlerinin etkisi – Abbasilerin eski siyası güçlerine ulaşabilmek için izledikleri politikalar – Merkezi otoritenin zayıf olmasından yararlanan Atabeylerin ayaklanarak bağımsızlıklarını ilan etmeleri. gibi nedenler etkili olmuştur. ...

Devamını Oku

Büyük Selçuklu Devletinin En Parlak Dönemi

türk-islam devletleri

Büyük Selçuklu Devletinin En Parlak Dönemi Melikşah Dönemi (1072-1092) Büyük Selçuklu Devleti Melikşah Döneminde en geniş sınırlarına ulaşmış ve en parlak dönemini yaşamıştır. Bu dönemde; – Kafkasya’nın fethi tamamlanmış Batı sınırı Akdeniz ve Marmara denizine, doğu sınırı Seyhun ırmağına, kuzey Kafkas dağlarına, güney sınırı Mısır ve Basra körfezine kadar genişletilmiştir. – Siyasal amaçlarla ortaya çıkan Bâtınilik faaliyetleriyle mücadele edilmiştir. Bu ...

Devamını Oku