Osmanlı Borçları Sorunu Kısaca

Kırım Savaşı ile başlayan Osmanlı Devleti’nin borçlanma tarihini daha önce özetlemiştik. (Osmanlının Dış Borçlanma Tarihi)

Osmanlı Borçları Sorunu

Osmanlı tarih sahnesine karıştı ama bıraktığı mirasın olumsuz tarafları da vardı. Alacaklılar alacaklarını bırakı mı hiç?

Lozan’da Borçlar Sorunu

Milli mücadele sonrası imzalanan Lozan Barış Antlaşması sırasında Osmanlı’dan kalan borçlar pek çok devleti ilgilendiriyordu. Ancak bu konu da en çok direnen devlet Fransa oldu. Zira Osmanlı’nın en çok borcu Fransa’ya idi.

Lozan Barış Antlaşması’nın 46. maddesi Osmanlı’nın borçlarını Osmanlı’dan doğan devletler arasında paylaştırmıştı. Borçların paylaşılması konusunda çıkacak anlaşmazlıkların çözümü için Milletler Cemiyeti’nin atayacağı bir hakemin çözüm üreteceği ve kararının kesin olacağı belirtilmişti.

Osmanlı Borçları Hangi Devletler Arasında Paylaştırıldı

Osmanlı’nın borç mirası yaklaşık 130 milyon lira idi ve bu borun 84.597.495 lirası genç Türkiye Cumhuriyetine kalmıştır. (%67’si)

Osmanlı Borçları Hangi Devletler Arasında Paylaştırıldı
Osmanlı Borçları Sorunu ve Borçların Ülkelere Dağılımı

Lozan Sonrası Osmanlı Borçları Sorunu

Milletler Cemiyeti‘ne yapılan itiraz sonrası, belirlenen hakem 1925 yılında yukarıdaki tabloyu çıkardı. 1928 yılında Paris’te Fransa ile bir ödeme antlaşması yapıldı. Türkiye ilk taksiti zamanında ödedi.

1929’da baş gösteren dünya ekonomik krizi (Kara Perşembe) Türkiye’nin ödeme yapmasını güçleştirdi. 1930’da ödemeler duruduruldu. Başlayan görüşmeler 1933’de yeni bir antlaşma ile sona erdi. Buna göre Türkiye borcu 50 yıl içinde yıllık 700.000 altın lira olarak ödeyecekti.

Türkiye, Osmanlı Devleti Borçları’nın payına düşen miktarının tamamını ödeyerek son taksitin yatırıldığı 25 Mayıs 1954’te bitirmiştir.

Osmanlı Devleti’nin dış borcu ilk borçtan tam 100 yıl sonra bitmiştir.

Osmanlı borçları sorunu
Osmanlı Devleti’nden Gelen Borçların Genel Bütçe İçindeki Payı (1924-1954)
Kaynak: https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/09/Osmanl%C4%B1-Devleti-D%C4%B1%C5%9F-Bor%C3%A7lar%C4%B1.pdf sayfa: 132

Osmanlı’dan Kalan Dış Borçların Türkiye Cumhuriyeti’ne Etkisi

Yeni kurulan, sanayisi, üretimi kısıtlı olan genç cumhuriyet enerjisinin bir kısmını Osmanlı borçlarına ayırması (ki 30 yıldır bu süre) kalkınma hamlesine büyük sekte vurdu.

Eğitimde, sanayide, tarımda, sağlıkta vb bir çok alanda yatıma dönüştürülebilecek paralar malesef Osmanlı borçlarına gitti.


] }

Tavsiye Konular

1923-1932 Dönemi Türkiye'nin Dış Politikası

1923-1932 Dönemi Türkiye’nin Dış Politikası Özet

1923-1932 Dönemi Türkiye’nin Dış Politikası Türkiye bu dönemde Lozan Barış Antlaşması ile çözüme kavuşturulamamış sorunların …

Bir Yorum

  1. yazılarda problem var bir onceki osmanlı borç tarihi başlıklı yazınızda borçların 156 milyar gibi bir rakam olduğunu yazmışsınız burda ise 120 milyar civarında

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir