Kut Anlayışı Nedir? Kut İnancının Türk Siyasi Hayatına Etkileri Nelerdir?

9. sınıf tarih dersi Gücün Meşruiyet Kaynağı konusu dahilinde olan Kut Anlayışı ile ilgili konu anlatımımıza hoşgeldiniz.

Kut İnancı Nedir? Kısaca

Gök Tengri tarafından verildiğine inanılan devleti yönetme yetkisidir.

Kut, kağanın kanındadır. Hanedan ailesinin erkek soyunda bulunur. Hunlarda Tu-ku, Kök Türklerde Aşina, Uygurlarda Yağlakar aileleri kut sahibidir.

Kut Anlayışı Nedir? Kut İnancının Türk Siyasi Hayatına Etkileri Nelerdir?

Kut İnancının Türk Siyasi Hayatına Olumlu Etkileri

  • Devleti yönetme yetkisinin Kağan‘a Gök Tengri tarafından verildiğine inanılması ve Kağan’ın Tenrinin yeryüzündeki temsilcisi olarak görülmesi halkın Kağan’a itaat etmesini sağlamıştır.
  • Taht için yapılan mücadele sonrasında kazanan en güçlü olacağından devletin başına geçtiğinde devlet yönetimi bu durumdan olumlu etkilenmiştir.

ÖNEMLİ NOT: Kut’un Hakan’a yüklediği önemli görevler vardır. Şayet bunlar yerine gelmemişse itaat ortadan kalkar. Örneğin Tapo Kağan’ın Budizmi halka benimsetmeye çalışması sonucu itibarını kaybetmesi gibi

Kut İnancının Türk Siyasi Hayatına Olumsuz Etkileri

Kut anlayışında kut sahibi ailenin erkek soyunun tamamının tahta geçme hakkı vardır. Dolayısıyla “Ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır.” anlayışı hakimdir. Kağan öldükten sonra tahta kimin geçeceği ile ilgili bir kural yoktur. (Veraset sistemi belirsizdir.) Bu durum taht kavgalarına, devletin zayıflamasına ve hatta yıkılmasına sebep olmaktadır.

Kut sahibi hanedan üyelerinin birbirleri ile mücadeleye girişmeden devleti uyumlu olarak yönettikleri dönemler çok azdır. Örneğin;

I. Kök Türk – Bumin Kağan, İstemi Yabgu Dönemi

II. Kök Türk – Bilge Kağan – Kültiğin Dönemi

Büyük Selçuklu – Tuğrul ve Çağrı Bey Dönemi

OKUMA TAVSİYESİ: Kut Anlayışı Maddeler Halinde

Bir önceki yazımız olan İlk Türk Devletlerin Kağan ve Kağanın Görevleri başlıklı makalemizde hakanın görevleri nelerdir hakkında bilgiler verilmektedir.


Tavsiye Konular

Hicret ve Sonuçları

Hicret ve Sonuçları

Hicret ve Sonuçları başlıklı yazımızda ilk hicret, Akabe Biatları ve hicretin sonuçlarını maddeler halinde özetlemeye çalıştık.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir