Türk Devletlerinin Liderlik Mücadelesi

  • Türk hükümdarlarının, dünyadaki diğer devlet ve milletleri hâkimiyeti altına alarak yönetmesi fikrine “Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi” denmiştir. Türk tarihinde, devlet kurma ve yönetme yetkisinin ilahi olarak hükümdara verildiğine inanılmış ve buna kut inancı denmiştir
  • 1336’da Maveraünnehir’de doğan Timur,Moğollar’ın Barulas Boyu’na mensuptur. Timur’un babası, Çağataylar’a bağlı Barulas Boyu’nun beyidir.
  • Timur’un sarayında Türkçe konuşulmuş, Türk âdet ve gelenekleri uygulanmıştır. Bu yüzden tarihçiler, Timur’u Türkleşmiş Moğol olarak niteler.
  • Timur, Anadolu’ya gelmeden önce Karadeniz’in kuzeyine seferler düzenleyerek Altın Orda Devleti’nin parçalanmasına neden olmuştur.
  • Altın Orda Devleti’nin yıkılmasıyla Rusların, güney ve doğuya yayılmasının önü açılmış ve zamanla Moskova Knezliği güçlenerek Rus Çarlığı hâline gelmiştir.
Türk Devletlerinin Liderlik Mücadelesi
Timur’un Anadolu’ya gelişi (minyatür)

Ankara Savaşı

Nedenleri

  • Timur’un cihan hakimiyeti anlayışı
  • Yıldırım ile Timur arasındaki mektuplaşmalar
  • Timur’un ağır isteklerinin Yıldırım tarafından reddedilmesi
  • Celayir Hükümdarı ile Karakoyunlu hükümdarının Timurdan kaçarak Osmanlı’dan Timur’a karşı yardım istemesi
  • Osmanlı’nın kendisine sığınanları Timur’a vermemesi
  • Anadolu beylerinin Timur’dan Osmanlıya karşı yardım istemesi
  • Timur’un  Sivas’ı işgal etmesi

Sonuçları

  • Ankara yakınlarındaki Çubuk Ovasıʼnda iki ordu savaş düzeni aldı
  • Yıldırım Bayezid’in ordusunda Kapıkulu askerlerinin yanında, Sırp kuvvetleri, Ulahlar ve ele geçirilen Anadolu beyliklerinin kuvvetleri ile az miktarda Tatar kuvveti bulunuyordu.
  • Bu savaşta Timur adına fark yaratan unsur ise ordusunda eğitimli savaş fillerinin bulunmasıdır.
  • Türkmen beyliklerinin askerleri savaş sırasında eski beylerinin Timur tarafında olduğunu görünce saf değiştirmiştir
  • 28 Temmuz 1402’de Timur kazanmıştır.
  • Yıldırım Bayezid esir düşmüş ve Akşehir’de vefat edene kadar esaret altında kalmıştır.
  • Anadolu Türk birliği bozulmuştur.
  • Bizans İmparatorluğu bir müddet daha yaşama şansı buldu ve İstanbul’un Fethi’nin yarım asır gecikti.
  • Osmanlıların Balkanlarda yaptığı fetihler durdu.
  • Osmanlı Devleti’nin sınırları 1389’daki hâline geri dönmüştür.
  • Yıldırım Bayezidʼin oğulları arasında başlayan taht kavgaları nedeniyle Osmanlı Devleti, Fetret Devri’ne girmiştir.

Fetret Devri (1402-1413)

  • Yıldırım Bayezid’in oğulları arasında taht kavgaları ile geçen belirsizlik dönemi “Fetret Devri” olarak adlandırılmıştır
  • Yıldırım Bayezid’in dört oğlu arasında süren bu mücadeleyi Çelebi Mehmet 1413’te kazanmıştır.
  • Fetret Devri’nde hükümdarlığı sekiz sene yedi ay kadar süren Şehzade Süleyman Çelebi; savaşlardaki üstün kabiliyeti, cömertliği ve ilim adamlarını himayesiyle meşhur olmuştur
  • Timur, Yıldırım Bayezid’i mağlup ettikten sonra Anadolu’da güçlü bir Osmanlı Devleti bırakmak istemediği için bu beylere topraklarını geri vermiş ve beylikleri kendine bağlamıştır

NOT : Osmanlılar, bu savaştan sonra Oğuz şeceresinde önemli bir yere sahip olan Kayı Boyu’na mensup olduklarını her vesilede tekrar etmiş hatta silah ve paraların üzerine Kayı damgası vurmaya başlamıştır. Bundaki amaç, Ankara Savaşı sonrasında tekrar kurulan beylikler arasında Osmanlıların, Türklüklerini ve Timur’dan daha üstün olduklarını vurgulama ihtiyacı hissetmesidir.

NOT: Fetret devrinde Avrupa devletlerinin yaşadığı siyasi ve ekonomik sorunlar ile Osmanlının uyguladığı iskan ve istimalet politikalarının etkisiyle balkanlarda toprak kaybedilmemiştir.

Şeyh Bedreddin Olayı

  • Fetret Devri’nde  Osmanlıyı zor duruma sokan gelişmelerden biridir
  • Çelebi Mehmet tarafından kazaskerlikten alınmayı kabullenemeyen Şeyh Bedreddin, görünüşte dinî-tasavvufi, gerçekte ise siyasi teşkilatlanmayı sağlamak üzere harekete geçerek yoğun bir propaganda faaliyetine girişmiştir.
  • Şeyh Bedreddin ve müritlerinden Börklüce Mustafa ile Torlak Kemal’in başarıları üzerine Çelebi Mehmet isyancılar üzerine büyük bir kuvvet göndermiştir
  • Şeyh Bedreddin, 1420’de Serez’de idam edilmiştir.
  • Osmanlı Devleti’nde çıkan ilk dini ve sosyal nitelikli isyandır.

Şeyh Bedreddin İsyanı Türkiye Selçuklularında Babailer Ayaklanması ile benzer özellikler taşır.

Bir önceki yazımız olan İskan Politikasının Sağladığı Faydalar Maddeler Halinde başlıklı makalemizde İskan Politikasının faydaları, iskan politikasının faydaları maddeler halinde ve İskan Politikasının sonuçları hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazıyı Değerlendir
[Toplam: 1 Ortalama: 5]

Tavsiye Konular

İskan Politikasının Sağladığı Faydalar Maddeler Halinde

İskan Politikasının Sağladığı Faydalar Bilgi Kartı Osmanlı’ın Rumeli’ye geçmesiyle başlayan Türk yerleştirme/şenlendirme işlemine İskan Politikası ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir